Ψευδείς ειδήσεις σε καιρό πολέμου – Σκέψεις ενός ιστορικού

BLOCH MARC

Ο Μαρκ Μπλοκ γράφει αυτό το ιδιόμορφο και ίσως εκτός της ειδικότητάς του άρθρο με την καρδιά του και το υποστηρίζει με όλες τις συμβάσεις που εγγυώνται την επιστημονική του θεμελίωση: με το σύστημα των σημειώσεων, με την προσπάθειά του να εξαντλήσει όλα τα σχετικά αναγνώσματα, με την αναφορά στη λόγια βιβλιογραφία που δεν κατόρθωσε να διαβάσει και να κρίνει. Οι υποσημειώσεις μετατρέπουν τον μονόλογό του σε διάλογο με τους άλλους επιστήμονες ενώ γενικότερα ο επιστημονικός εξοπλισμός του άρθρου φανερώνει την επιθυμία του Μπλοκ να υπερβεί τον ρόλο του μάρτυρα και να γράψει ως ιστορικός. […] Πέρα από την πολιτισμική ιστορία του Πρώτου παγκοσμίου πολέμου, το άρθρο του Μπλοκ προτείνει ακόμη, έναν αιώνα μετά τη δημοσίευσή του, μια γραμμή πλεύσης. Κατά τη γνώμη μου, πέρα από την καίρια ανάλυση του φαινομένου των ψευδών ειδήσεων και πέρα από το φως που ρίχνουν γενικότερα στην παγκόσμια σύρραξη, οι “Σκέψεις” συγκεντρώνουν σήμερα την προσοχή κυρίως για την επιστημολογική τους διάσταση, καθώς σκιαγραφούν μια ιστορία των “αναπαραστάσεων” που διαφεύγει από τον φαύλο κύκλο των ες αεί αναπαραστάσεων. (Από τον Πρόλογο του Olivier Levy-Dumoulin)